Zaman prensibi

Zaman prensibi; Aslî Prensibe bağlı ve tâbi bulunan; kâinatımızda ‘aslî zaman’ olarak tecelli eden; kâinat-dışı ya da kâinat üstü yüksek prensiplerden biridir. (212, 233, 238, 218)

Kâinatımızı (Madde kâinatı) baştan başa kateden ve ‘âlemler’deki bütün zaman realitelerini kapsayan, kâinat-üstü zaman prensibinin kâinattaki tecellisi aslî zamandır. (212) Yani zaman prensibinin kâinattaki durumu aslî zamandır. (233)

Kader prensibi kâinattaki fonksiyonunu yaparken Aslî Prensibe tâbi bulunan zaman prensibi ile birlikte yürür. (233) Zaman ve mekân, birbirinden ayrı lamaz; bu, öyle bir “oluş”tur ki, Aslî Prensibe (Aslî Prensip) bağlı iki büyük prensibin (zaman prensibi ve kader prensibinin), kâinatın çeşitli âlemlerine göre ortaya çıkan ve o âlemleri bütün olaylarıyla, realiteleriyle, idrakleriyle, kendilerine adapte eden (uyduran, uyumlu kılan) tecelliyatıdır. (218)

Kader prensibi’nin kâinattaki akışı olan ‘kader mekanizması’, zaman prensibinin kâinattaki akışı olan aslî zaman ve Aslî Prensibin kâinattaki akışı olan ‘aslî icap’lar, ‘Ünite’de idrakler ile birleşerek vahdeti meydana getirirler. (238) Yüksek kader prensibinin kâinatta kader mekanizması hâlinde tecelli eden icapları, aslî icaplarla ve aslî zamanla birlikte, kâinata Ünite’den süzülerek yayılırlar. (230) Ünite’den süzülerek ‘aslî tesirler’le kâinat içine yayılan kader ve zaman mekanizmalarına ait ‘tesirler’, bu mekanizmaları yürüten kadrolar (Üç ana kadro) dahilinde vazifelenmiş büyük vazife plânlarının (Vazife plânı) kâinatşümûl faaliyetleriyle tatbikat zemini bulurlar. (234)

Aslî zaman

Kader prensibi

Kader mekanizması

Ünite

Yüksek prensipler

Kâinatlar-üstü hakikatler